Omgaan met veranderingen

Werk is niet meer haalbaar. Vakantie is hard werken en voetballen met zijn zoontje lukt niet meer. Omgaan met deze veranderingen is voor Gert-Jan een flinke opgave. Samen met zijn behandelaar Niels Christiaans vertelt hij hoe hij dit leert.

Toen zoon Mats geboren werd, ging Gert-Jan een dag minder werken. Vader zijn houdt volgens Gert-Jan ook in dat je verantwoordelijkheid neemt voor luiers en flessen. Bovendien kon hij stráks, als kleine Mats groter was, samen schaatsen of skiën of kon hij coach worden van het voetbalteam van zijn zoon. Niets mooier dan dat.

Herseninfact

Zes jaar was Mats toen zijn vader getroffen werd door een herseninfarct in de linker kleine  hersenen. Als gevolg daarvan raakte hij eenzijdig verlamd, is zijn coördinatie en fijne motoriek verstoord en heeft hij last van draaiduizeligheid. Inmiddels loopt Gert-Jan weer, al moet hij bij iedere stap nadenken. De automatische piloot is kapot. Slopend is dat. Dus néé, hij werd geen voetbaltrainer van zijn zoon. “Ik het begin ging ik niet eens kijken, zoveel pijn deed het me. Nu komen ze op het trainingsveld soms handjes te kort en vragen ze of ik wil assisteren. Ik doe geen schietoefeningen hoor. Ik sta naast een pion de tijd bij te houden.”

Omgaan met veranderingen als gevolg van hersenletsel gaat om dit soort kleine, grote dingen, vindt Gert-Jan. Na een maandenlange revalidatie in de kliniek lukte het hem weer om te lopen. Maar weer vader en partner zijn? Dat is ándere koek. Zijn hele ideaalbeeld lag na het infarct in duigen.

VERMOEIDHEID na HERSENINFARCT

Niels, de thuisbehandelaar van Gert-Jan, kent het verschil tussen klinisch revalideren en de behandeling die Hersenz biedt. Hij werkte jarenlang als verpleegkundige neurorevalidatie in de Sint-Maartenskliniek in Nijmegen. “Het is logisch dat mensen die door hun hersenletsel fysieke problemen hebben eerst daaraan werken. De prioriteit is weer kunnen bewegen. Dingen als deel uitmaken van je gezin, sporten, werk, omgaan met vermoeidheid of je verminderde cognitie, komen wel kort aan bod tijdens de revalidatie, maar zijn voor veel cliënten in die fase nog ver van hun bed.” 

Dat klopt, beaamt Gert-Jan. Hij had zich ten doel gesteld in de revalidatiekliniek weer te leren lopen en fietsen. Toen dat lukte kwam hij thuis en wilde hij aan de slag. Maar in het écht hebben vloeren drempels, zitten stoeptegels los en hebben trappen bochten. Al snel bleek ook dat hij maar zestien uur per week kon werken. Bovendien functioneerde hij op een lager niveau. Maar Gert-Jan ontkende dat hij minder kon: “Ik wilde de sterke man zijn, de kostwinner. Ik werkte van tien tot twee, ving onze zoon op na school en zorgde dat het eten op tafel stond.”

Burnout

Totdat zijn lichaam keihard aan de rem trok. Met verdenking op hartfalen werd hij in maart 2018 door de ambulance naar het ziekenhuis gebracht. “Met mijn hart bleek niets mis, ik was uitgeput door totale overbelasting.”

Voorlopig is Gert-Jan 80 tot 100 procent arbeidsongeschikt. Zijn klachten: extreem vermoeid doordat 95 procent van zijn energie gaat zitten in bewegen, een kort lontje, depressief en een laag zelfbeeld. “Als ik in de spiegel kijk, zie ik mezelf wel maar ik ben mezelf niet meer. Ik was niet in staat om te verwerken wat me was overkomen. Ik stopte het maar weg. Wegdrukken tot het emmertje overliep.”

Een vader hoort voor zijn kind te zorgen, niet andersom. En eigenlijk moet een man zorgen dat de kachel blijft branden. “Voor mijn vrouw en zoon was het goed zo. Mats weet eigenlijk niet beter want hij kan zich mij niet gezond herinneren. Maar voor mezelf schoot ik op alle vlakken te kort.”

Depressief na hersenletsel
Gert-Jan raakte depressief, kreeg suïcidale gedachten. “Als dit mijn leven is, hoeft het niet meer.” Na een aantal goede gesprekken met de praktijkondersteuner, werd hij doorverwezen naar Hersenz.  De eerste module Omgaan met veranderingen was confronterend. “We moesten een presentatie geven van hoe je vroeger was en hoe je jezelf nu ziet. Ik was sportief, betrokken bij vrienden en collega’s, een sociale man. Daar is geen plaats meer voor in mijn huidige leven. Ik voldeed niet meer aan mijn eigen beeld. Dat besef heeft veel verdriet gedaan.”

Lotgenotencontact

Het is een intensief traject, nog steeds. “Maar het is ook een warm bad. Al die goede specialisten! De klik in de groep is ook heel fijn. We helpen elkaar en zijn elkaars duiveltje.”

Hoe ziet dat duiveltje er dan uit? “Ik ben op voorjaarsvakantie geweest maar kwam compleet kapot terug. Ik zei thuis: Ik ga niet meer op vakantie. Ga maar met zijn tweeën. Ik kreeg toen de hele groep over me heen. Die zeiden: je bent onderdeel van het gezin. Dan ga je nadenken, ook met hulp van Niels.”

Niels: “Er zit veel tussen helemaal niet meer op vakantie en je vakantie beter voorbereiden. Dat is een mooi bespreekpunt nu. Tijdens vakanties doe je veel dingen die geen routine zijn, dat kost je bergen energie. Anders voorbereiden kan helpen.”

Af en toe met een rollator lopen tijdens de vakantie? Je boterham vastleggen op een speciaal bord zodat je met één hand kan smeren? Klittenband-schoenen in plaats van veters?

“Mijn omgeving zou zeggen: ‘Goed, dat moet je doen’. Maar dat is voor mij nog een brug te ver.”

Omwille van de privacy wil Gert-Jan alleen zijn voornaam gebruiken.

 

 

Interessant? Lees ook deze ervaringsverhalen
Hoe vergaat het Hans

Hersenz is een intensief behandeltraject dat gemiddeld anderhalf jaar duurt. Hoe vergaat het cliënten een paar jaar later? Ruim vijf jaar na het ongeval met zijn motor, startte Hans Schoonen begin 2016 met Hersenz. "Mijn vrouw en ik hebben weer een sociaal leven."

Een waardevolle zoektocht

Op vrijdag 15 februari 2013 kreeg Kim Hermes twee herseninfarcten. Als gevolg hiervan heeft ze moeite met concentratie en geheugen. Ook is ze gevoelig voor prikkels en heeft ze last van vermoeidheid. "Door Hersenz heb ik kennis gemaakt met mindfulness en mediteren. Dat helpt mij om mijn hoofd leeg te maken."

"Ik vecht niet minder hard maar wel anders"

Angela van Raak-van Rumpt kreeg in 2001 een zwaar auto-ongeluk. Ze was toen achttien jaar oud. Er volgde een jarenlange strijd om overeind te blijven. Ze kampte met chronische vermoeidheid, hoofdpijn en depressies. "Eigenlijk had ik vóór Hersenz twee knoppen: aan en uit. Nu heb ik een regelaar, die van zwart naar wit kan bewegen via een grijs gebied."

'Ik wil verder met wat wél mogelijk is'

Op vierjarige leeftijd werd bij Rachel Valkenburg een hersentumor ontdekt op de kruising van de oogzenuw. Rachel is nu 26 jaar en slechtziend. Als gevolg van bestralingen en operaties heeft Rachel ook hersenletsel. Ze voelt zich sterker en minder onzeker nadat ze het jongerenprogramma van Hersenz heeft gevolgd.

'Ik heb al veel geleerd'

Yvonne Buyssen was 21 jaar toen er bij haar een hersentumor werd ontdekt. De tumor kon operatief worden verwijderd, waarna bestralingen volgden. Ze heeft hersenletsel overgehouden en leeft met allerlei gevolgen. "Het valt niet mee om met hersenletsel je leven op te bouwen."

Pagina's