'Het heeft ons huwelijk gered'

Klaas Pieters (58) kreeg in 2010 een hersenbloeding. Hij volgde Hersenz, daarbij was ook veel aandacht voor zijn vrouw Cisca: “Dat heeft ons huwelijk gered” 

Nadat hij thuis was gekomen na de revalidatie zat hij maar op de bank. Met een chagrijnig gezicht. Depressief, dacht ik. Ik laat hem maar met rust. Ik ga mijn eigen dingen wel doen.”

Hij: “Dan zat ik gewoon aandachtig vogels te observeren in de tuin. Een gevolg van een CVA is vaak dat je mimiek verstrakt. Cisca doet dan een aanname op basis van wat ze ziet. En voelt zichzelf ook nog eens ongelukkig bij haar eigen gedachtes. We hebben bij het behandeltraject geleerd te werken met NIVEA: Niet Invullen Voor Een Ander.”

Tijd voor jezelf

Het is belangrijk dat de gezonde partner tijd voor zichzelf neemt om bij te tanken. Cisca: “Ik heb een baan en ben mantelzorger voor mijn moeder. Klaas kan zichzelf, als ik er niet ben, goed redden als ik wat dingen voor hem voorbereid.” Hij: “Als je je gezonde partner teveel claimt, loopt die het risico zichzelf kwijt te raken. Andersom kan iemand met hersenletsel in de slachtofferrol kruipen. Ook dat is niet helpend.

Wederzijds begrip 

Voordat ze met de Hersenz-behandeling begonnen, hadden ze elke dag wel ruzie. “Dan kwam zij al pratend binnen na haar werk. Dat was me teveel. Als ik mijn aandacht bij een boek of de tv heb, heb ik tijd nodig om te schakelen.”

“Klaas was juist altijd zo ad rem. Ik sprak hem daarop aan. Of vertelde dan maar niks meer.” Dat ze samen leerden om met de gevolgen van het hersenletsel van Klaas om te gaan, heeft hen weer bij elkaar gebracht. "Ik begrijp nu veel beter waarom hij op een bepaalde manier reageert. En ik houd daardoor meer rekening met hem."

Na de vakanties ging het altijd relaxter tussen hen. Samen dingen doen is belangrijk voor je relatie, merkten Klaas en Cisca: “Ervaringen delen, al is het gewoon een boodschapje doen of een eindje wandelen, leveren gespreksstof op.” Intenties voor afspraken worden wel ruim van tevoren gemaakt en in de agenda gezet. Klaas: “Dan kan ik er rekening mee houden bij het verdelen van mijn energie.”

Gelijkwaardiger

Zij: “Ik heb het gevoel dat onze relatie nu weer gelijkwaardig is. Dat was de afgelopen jaren niet zo.” Hij: “In het behandeltraject hebben we alle lagen van onze teleurstelling, onmacht en boosheid stapje voor stapje afgepeld, doorleefd. Elske hielp ons daarbij.” 

Zij: “Ik denk dat veel partners van mensen met hersenletsel zich wel eenzaam voelen. Als communiceren lastig is, je elkaar niet goed begrijpt en in je eentje gaat piekeren, draai je in een kringetje rond waar je zelf niet uitkomt. Dan is het echt verstandig om hulp te zoeken.”

Hij: “Mijn tablet is een uitkomst. Met mijn ene hand kan ik die goed vasthouden zodat ik onder meer E-books kan lezen. Ik houd zelf mijn agenda bij, elke ochtend kijk ik wat er die dag op de planning staat. En ik zit op Facebook en speel Wordfeud met mensen die ik heb leren kennen bij de Hersenz-trainingen. Zo breid ik langzaam aan mijn eigen netwerk weer uit. Ja, dat netwerk bestaat wel uit andere mensen dan vroeger. Maar dat past nu bij me.”

Bij drukte wordt Klaas stil. Als je niet beter weet, kun je denken dat hij ongeïnteresseerd is. Vanwege het hersenletsel is hij gemakkelijk overprikkeld en dat maakt dat hij zich terugtrekt. Van hun behandelaar Elske leerde Klaas om dit voor te zijn door op tijd een pauze voor zichzelf te nemen. Elske leerde Cisca om Klaas te ondersteunen bij het herkennen van de signalen voor die overprikkeling. En met Elske besprak Cisca haar schaamte voor wat anderen misschien denken van Klaas’ zijn gedrag. Klaas en Cisca leren allebei om hier open over te zijn naar anderen toe. Zij: “Zijn zelfspot maakt het makkelijker om het erover te hebben. Dan zie ik weer even de oude Klaas die ik herken.” Hij: “Vroeger reageerde ik vaak als eerste. Nu observeer ik veel meer wat anderen zeggen en doen. Dat is goed zo."

Interessant? Lees ook deze ervaringsverhalen
Relatie sterk verbeterd

Jeannette kreeg zes jaar geleden twee herseninfarcten. Ze revalideerde met een ergotherapeut aan huis en de fysiotherapeut in de buurt. Aan de buitenkant leek alles weer gewoon. Ze kon haar werk redelijk snel weer oppakken maar privé kreeg ze het almaar zwaarder en ging ze door een diep dal. Dat dal werd in de loop der jaren almaar donkerder. Jeannette had ook last van paniekaanvallen. ‘’Ik liep voortdurend met een bal van angst rond.’’

Topsport achter de Bonkevaart

Wie Bonkevaart en Leeuwarden zegt, zegt Elfstedentocht. Topsport dus. In een van de woningen aan deze Friese vaart wordt sinds enige tijd ook topsport bedreven. Want Monica Hadikoesoemo zet daar alles op alles om haar leven te herpakken nadat ze getroffen werd door een hersenbloeding in april 2013.

‘Maar dan ben je thuis en begint het pas’

“Dat is nu hersenletsel”, zegt Paul van Voorden even na binnenkomst. Drie kopjes koffie voor het bezoek worden er vier en de melk is suiker geworden. Op de vraag hoe lang hij in dit appartement woont, zegt hij: “Toch zeker een jaar.” Het blijken er zes te zijn.

‘Ik ben er geweldig van opgeknapt’

Het was op een mooie voorjaarsdag in maart 2012, herinnert Yvonne van Noord-Wyckelsma zich. Met man Bob zat ze heerlijk in de tuin, beetje puzzelen, beetje kletsen. Plots voelde ze zich niet lekker worden.

Pagina's