De meest voorkomende oorzaken

CVA of beroerte

CVA staat voor Cerebro Vasculair Accident. Het is de medische term voor een ongeluk in de bloedvaten van de hersenen. In het dagelijks taalgebruik wordt een CVA ook wel een beroerte genoemd. Bij een CVA knapt een bloedvat in de hersenen, dat heet een hersenbloeding. Ook kan er een bloedvat verstopt daken door een bloedstolsel of bloedpropje, dat heet een herseninfarct. Door de beroerte wordt de toevoer van bloed naar de hersenen verstoord. Daardoor krijgt het getroffen deel van de hersenen te weinig zuurstof en raakt het beschadigd. 

Herseninfarct

Bij een herseninfarct is een bloedvat in de hersenen gedurende langere tijd afgesloten. Een herseninfarct wordt veroorzaakt doordat een bloedstolsel of bloedpropje. Het hersenweefsel achter de verstopping krijgt daardoor geen zuurstof en voeding waardoor het beschadigd raakt. Wat de gevolgen zijn van een herseninfarct hangt af van de duur van het infarct en de plek in de hersenen.

Hersenbloeding

Bij een hersenbloeding scheurt er een bloedvat in de hersenen. Een hersenbloeding komt minder vaak voor dan een herseninfarct. Bij een hersenbloeding stroomt er bloed in de hersenen (intracerebraal) of rond de hersenen (subarachnoidaal of SAB). Een bloeding in de hersenen kan komen door een aneurysma, dat is een zwakke plek in een bloedvat, of door een misvorming. Soms is de oorzaak onbekend. Vaak is er al langer sprake van een te hoge bloeddruk.  Door de hersenbloeding wordt hersenweefsel weggeduwd waardoor het weefsel beschadigt raakt.

Hersentumor

Er zijn goedaardige en kwaadaardige hersentumoren. De meest voorkomende hersentumoren bij volwassenen zijn uitzaaiingen in de hersen van kanker ergens anders in het lichaam. Ontstaat er een hersentumor vanuit de hersenen of hersenvliezen zelf, dan heeft dit een primaire hersentumor.Kwaadaardige tumoren kunnen in het omliggende weefsel groeien en zo hersenletsel veroorzaken. Ook een goedaardige hersentumor kan gevaarlijk zijn als deze in een belangrijk hersendeel zit. Hierdoor kunnen ook klachten ontstaan.Vaak ontstaat er ook hersenletsel als een tumor operatief verwijderd wordt of als er bestraald is en weefsel daarbij beschadigd is.

Traumatisch hersenletsel

Bij traumatisch hersenletsel is de hersenbeschadiging ontstaan door een oorzaak buiten het lichaam. Traumatisch hersenletsel kan ontstaan door bijvoorbeeld een (verkeers) ongeval, een val, een zwaar voorwerp dat iemand tegen zijn hoofd krijgt of een klap tegen het hoofd door bijvoorbeeld geweld. Traumatisch hersenletsel kan ook ontstaan door bijvoorbeeld een kogel of steekwapen dat binnendringt in de hersenen of botgedeeltes als gevolg van een schedelbreuk.

Hersenkneuzing of contusio cerebri

De medische term voor hersenkneuzing is contusio cerebri. Bij een hersenkneuzing raakt het hersenweefsel beschadigd. Dat is bij een hersenschudding niet het geval. Bij een hersenkneuzing is met langer buiten bewustzijn (minstens vijftien minuten) dan bij een hersenschudding. De gevolgen van de kneuzing hangen af van de plaats waar de hersenen gekneusd raken en de ernst van de kneuzing. Door een klap ontstaat er een beurse plek in de hersenen, waar zich bloed en vocht opeenhopen. Het vocht neemt ruimte in beslag, waardoor de hersenen worden weggedrukt en schade ontstaat. Het herstel na een hersenkneuzing varieert enorm, sommigen mensen herstellen volledig, anderen houden levenslang last van klachten.

Hersenvliesontsteking of meningitis

Menigitis is de Latijnse benaming voor hersenvliesontsteking. Het is een aandoening waarbij een van de hersenvliezen ontstoken is geraakt. De hersenen worden omringd door drie vliezen: de dura mater (het harde hersenvlies), de arachnoida (spinnenwegvlies) en de pia mater (zachte hersenvlies). Bij een hersenvliesonsteking is een van deze drie vliezen ontstoken. Hersenvliesontsteking wordt meestal veroorzaakt door een bacterie of een virus. Hersenvliesontsteking moet direct behandeld worden. Als de ontsteking niet goed of te laat behandeld wordt kan dat leiden tot ernstig hersenletsel of zelfs de dood

Zuurstoftekort

Zuurstoftekort in de hersenen kan optreden bijvoorbeeld na een hartstilstand, ademhalingsstilstand, verdrinking, verstikking, verslikken, na reanimatie, een langdurige epilepsieaanval, (rook)-vergiftiging. Door de hersenen lopen twee grote slagaders die zich vertakken en de hersenen van zuurstof voorzien. Als iemand zuurstoftekort heeft gehad is de schade meestal niet lokaal maar ontstaat overal schade in het brein. Dit wordt diffuus letsel genoemd. Hoe langer het zuurstoftekort duurt, hoe meer hersencellen afsterven.

Hersenontsteking of encefalitis

Hersenontsteking (of: encefalitis) is een ontsteking in het hersenweefsel. Vaak zijn bij hersenontsteking ook de hersenvliezen aangetast. De hersenen kunnen ontstoken raken door virussen. Soms wordt de ontsteking veroorzaakt door bacteriën, schimmels of parasieten. Een bekende vorm van hersenontsteking is de slaapziekte, die wordt veroorzaakt door de parasieten die zich via de tseetseevlieg, in de hersenen nestelen. De slaapziekte komt vooral in Afrika voor.